سه شنبه, ۲۹ آبان , ۱۳۹۷

معرفی ایل شاهسون


ایل شاهسون
معرفی ایل شاهسونReviewed by Zm on Aug 4Rating:

ایل شاهسون در واقع یک اتحاد بین چند طایفه است. شاهسون (یا به لهجه‌ی خودشان شَسَوَن) به زبان ترکی به معنای دوستدار شاه‌ است که علت اصلی تشکیل همچین اتحادی را باید در زمان شاه عباس صفوی جستجو کرد. وی به منظور تضعیف سرکردگان قزلباش تعدادی از تیره‌های قزلباش را ادغام کرد. در دوره صفویه طایفه های قزلباش تقریبا اداره همه امور مملکت تحت اختیار داشتند و در برابر شاه قدرتی بزرگ حساب می شدند؛ مورخان و سفرنامه نویس‌ها درباره این موضوع معتقدند که شاه‌عباس بزرگ برای کاستن نفوذ و نیروی حکمرانان سی‌ودو طایفه‌ی قزلباش را برای ایجاد سپاهی مجهز و منظم در یک‌دسته‌ی پیاده‌ی تفنگدار و یکدسته‌ی سواره آماده نمود. در ظاهر، شاه عباس هدف خود را از تشکیل و تجهیز این قشون ایجاد نیرویی رزم‌آور و ورزیده در برابر قوای «ینی چری» دولت عثمانی بیان می کرد اما نیت واقعی و هدف پنهانی وی مقابله با امرای خودکامه و نافرمان قزلباش و در نهایت قدرت و اعتبار این حاکمان را از بین ببرد.

 

ایل شاهسون

نمونه بارز این ادعا را می توان در نوشته های سرجان ملکم، مورخ و سفیر انگلیس مشاهده کرد: “شاه عباس اول از همان آغاز سلطنت ناگزیر به مقابله با زیاده طلبی امیران بزرگ قبایل قزلباش برخاست.

ایل شاهسون

وی بدین منظور، برخی از سران قزلباش را به خاک هلاکت نشاند و برای مقابله با طغیان قبایل قزلباش قبیله‌ای تاسیس نمود و آن را شاهسون یعنی دوستدار شاه نامید و از همه مردان قبایل خواست تا به عنوان عضوی از این قبیله ثبت نام نمایند. شاه این قبیله را به عنوان فداییان و سرسپردگان خاندانش در نظر گرفت و با حمایت ویژه‌ای که از این قبیله به عمل آورد، آن را از دیگران متمایز و بر جسته ساخت.”

ایل شاهسون

در حال حاضر این ایل بزرگ در نقاط مختلفی از کشور و حتی در کشورهای همسایه‌ مثل ترکیه و عراق سکونت دارند و در قرن اخیر بیشتر آنان مثل اکثر کوچ نشین های دیگر، شهرنشین شده‌اند. شاهسونی ها ترک زبان هستند که در شهرهای اردبیل، زنجان، شمال فارس و شهر ساوه ساکنند.

ایل شاهسون

ایل شاهسون به دو شعبه اصلی یکی شاهسون های آذربایجان که خود اینها نیز، به شاهسون اردبیل و شاهسون های مشکین شهر تقسیم می شوند که اولی از مراتع ییلاقی ارسباران استفاده می کنند وکه دومی از مراتع ییلاقی مشکین شهر.

ایل شاهسون

شعبه اصلی دیگرشاهسون های خرقان، خمسه، استان مرکزی، قم و تهران تشکیل می دهند که شاملشاهسون بغدادی؛ که در زمان نادرشاه از مناطق شمالی عراق به خراسان کوچانده شدند ولی بعدها به شیراز رفتند؛ شاهسون اینالو که از شیراز به استان مرکزی، قزوین و بخش های شمالی اراک فرستاده شدند وشاهسون خلیفه لو که بخش کوچکی از این ایل از مغان به خرقان شرقی قزوین کوچانده شدند، می شوند.

ایل شاهسون

از شاخه های اصلی و بزرگ ایل شاهسون، ایل شاهسون بغدادی است که یکی از ایل‌های بزرگ ایران نیز می باشد و از دو شعبه‌ی “لک” و “آرخلو” و بیست و نه طایفه و دویست و بیست تیره و چند صد زیرتیره تشکیل می‌شود.

ایل شاهسون

نادرشاه‌افشار در سال ۴۶ـ ۱۱۴۵هجری قمری، هنگام نبرد با عثمانیان، هسته‌ی نخستین ایل شاهسون بغدادی را از نواحی اطراف کرکوک به خراسان کوچاند که باعث شد این ایل به “شاهسون ‌بغدادی” معروف شود.

ایل شاهسون

طایفه‌ها و تیره‌های گوناگونی از این ایل در منطقه‌های مختلف ایران، عراق، ترکیه و سوریه پراکنده شده‌اند. بعد از قتل نادرشاه، بدنه‌ی اصلی ایل بغدادی به نواحی فارس مهاجرت کرد و در اوایل حکومت قاجار در مناطق ساوه، قزوین، همدان و نواحی مجاور استقرار یافت و رشته کوه خرقان طی حکمی رسمی به عنوان محل یورت طایفه‌های آن تعیین شد. ساوه، تفرش، قم، همدان، ملایر، زنجان، قزوین، کرج، شهریار، ورامین، تهران و مناطقی از کردستان و کرمانشاهان از دوران ناصرالدین‌شاه تا کنون مناطق اسکان و استقرار این ایل بوده است.

مطالب پیشنهادی :

ارسال نظرات


7 − = 1


به آژانس مسافرتی امتیاز بدهید

از حمايتتان سپاس‌گزاریم